Екуменизам – еклисиолошка ерес (20)

imagesУНИЈА ВО БАЛАМАНД – ПОБЕДА НА ВАТИКАНСКАТА ДИПЛОМАТИЈА

Од 17 – 24 јуни 1993 год. одржана е пленарна седница на “Мешовитата меѓународна комисија за богословски дијалог” помеѓу Православните и римокатолиците на теолошкото училиште во Баламанд, близу до Триполи, во северен Либан. На неа присуствувале 24 претставници на римокатоличката “црква” и 13 Православни делегати кои претставувале 9 од 15 Цркви.[1]

Копретседатели биле Архиепископот Стилијан и Кардиналот Едвард Касиди. Заедничката комисија се  занимавала со теолошки и практични прашања што настанале заради активноста на унијатските заедници кои неодамна заживеале во Централна и Источна Европа. На крајот комисијата разработила текст подготвен од страна на координациониот комитет во јуни 1992 год. во Аричи, Рим, под наслов “Унијата, стар метод за соединување и барање на целосно општење”. Во овој документ реализирани се следните основни цели на Рим: целосна реинтерпретација на православната патристичка еклисиологија и прифаќање на папистичкото толкување за настанувањето и улогата на т.н. унијатски “цркви”, иако унијата е отфрлена како модел и начин на соединување кој и припаѓа на минатото (т.н теологија на мостот), целосно признавање на римокатоличката “црква” како “сестринска црква” од страна на Православните како и признавање на сите нивни “свети тајни”, признавање на православната страна дека унијатските заедници имаат право и понатаму да егзистираат, православната страна со тоа практично ги поддржала основните принципи на декларацијата на Вториот Ватикански Концил за т.н. источни цркви, со уште поголеми отстапки.

  1. Еден од поважните принципи во Баламандскиот текст, кој православните писмено го поддржале е принципот на взаемно признавање на римокатолиците и на православните како две Сестрински Цркви. Во текстот поконкретно се вели:

“Католиците и Православните повторно се откриваат едни со други како Сестрински Цркви (член 12) и “признаваат едни со други како Сестрински Цркви”. (чл. 14)[2]

Именувањето “Сестрински Цркви” не е само работа на дипломатска пристојност, туку е фундаментална екуменистичка еклисиолошка категорија.[3] Во врска со теологијата на “Сестринските Цркви” стои и теологијата за тн. “две белодробни крила” и “двојното предание” (источното и римското те. латинското), на чија основа папистите цврсто го бранат понатамошното постоење на унијатските “цркви”.[4]

                Навистина е неверојатно колку бргу се менуваат ставовите на одредени екуменисти. Копретседателот на мешовитата комисија во Баламанд, митрополитот Стилијан австралијски уште пред неколку години (во 1985 и 1987г.) отворено тврдел дека Рим “се дрзнал да ја промени верата во најважните точки”, “дека Црквата е поделена на Исток и на Запад и дека Христијанството е поделено, Папата не е прв меѓу еднаквите, дури не е еднаков помеѓу еднаквите… до таа мера што денешниот Папа е во шизма и ерес,” “дека папизмот во различни периоди вовел невидени ереси во Римо- Католичкиот свет”, и дека е невозможно “да ја сметаме римокатоличката црква за еднаква по статус со било која автокефална или помесна Црква или инаституција од која можеме да ги примиме даровите на Светиот Дух и спасението”.[5] Само неколку години подоцна,истиот, претседателствува на соборот и сите овие точки ги толкува целосно спротивно. O tempora, o mores!

  1. “Од двете страни се признава дека она што го доверил Христос на својата Црква – испведањето на апостолската вера, учествувањето во истите свети тајни, и над се, едно свештенство што свештенодејствува една жртва Христова, апостолското приемство на епископите – не може да се смета за ексклузивен посед на една од нашите Цркви.”(чл.13)

Православните екуменисти повеќе не веруваат во сотириолошката и еклисиолошката ексклузивност на Православието, како една и единствена Црква Христова, особено кога ќе го земеме в предвид фактот, дека во Виена во 1990 г. еднодушно се согласиле со римо-католиците во изјавата која меко кажано е невидена.[6]

  1. …Јасно е дека во таа смисла се исклучува секаков вид на прекршување.”(продолжеток на чл.13)

“Теологијата на враќањето” со договорот од Баламанд целосно се отфрла. (те. преоѓањето на неправославните христијани во Православната Црква преку едното и единствено свето крштение). “Новите еклисиолошки основи за општење, кои ги прифатиле обете Цркви во својот дијалог, диктира, обете да ја отфрлат “теологијата на враќањето”.[7] Со тоа православните екуменисти го отфрлаат она што Православната Црква во својата татковска и синодална традиција секогаш го прифаќала со консензус веќе 10 векови – дека Латините се “еретици” и “некрстени”, “дека е потребно да се крстат”, дека “тие што се враќаат од латиснтвото треба да се крстат, без поговор и задолжително.”

Прифаќањето на овие три спомнати принципи ја сочинува сржта на баламанскиот договор бидејки според тврдењето на екуменистите “меѓусебното признавање на апостолската традиција, на еклисиолошките и светотаинските структури на двете Цркви, навистина ги прави “Сестрински Цркви” и покрај догматските разлики кои сеуште постојат и кои не дозволуваат нивно целосно канонско општење.”[8] Со вавкиот став се создава своевидна еклисиолошка шизофренија и очигледен догматски синкретизам. Имено, според православните екуменисти можно е да постои разлика во догматското учење помеѓу двете христијански заедници, т.е. да имаат различно учење за Света Тројца, за Црквата и за спасението (како што е случај со Православните Цркви и папистите и ересите што ги разделуваат: Filioque-то,  папскиот примат, папската непогрешливост, створената благодат и сл.), та затоа сеуште немаат целосно општење – communio inter sacris – а сепак обете да претставуваат “Сестрински Цркви” што им овозможуваат спасение на своите верници, и кои, обете имаат полноважечки свети тајни и “с# што и доверил Господ на својата Црква”.[9] Сепак  се чини сосема јасно оти прифаќањето на теологијата на “Сестрински Цркви” од страна на православните претставници во Арачи и Баламанд како и нивното откажување од еклисиолошката и сотириолошката ексклузивност на Православната Црква, јасно покажува дека тие ја прифаќаат протестантската “теорија на гранките”.[10]

  1. Што се однесува до Источните Католички Цркви (Мешовитата комисија внимателно го избегнува очигледниот проблематичен термин “унијатска црква”) јасно е дека како дел од католичката заедница имаат право да постојат и да делуваат за да одговорат на духовните потреби на своите верници”(чл.3)

Со ова декларација Православната Црква ја “признава католичката Црква во нејзината полнота како Сестринска Црква и индирекно ги признава Источните католички Цркви”[11] (врз основа на тоа и тн. унијатски “цркви” се Сестрински Цркви). Практично може да се каже дека унијатите по Баламанд излегле со поголеми права за постоење и делување одошто им се предвидени со декретот на Вториот ватикански концил (Orientalium

ecclesiarum), бидејки Православните не само што не го оспоруваат нивното постоење, туку и де факто ги признаваат за Сестринска Црква. Потпишувањето на еден ваков став, во најмала рака е контрадикторен, бидејки, ако се осудува унијата како модел на соединување и со тоа и секој прозелитизам, каква е понатамошната смисла на постоење на овие заедници кои се плод на таквото делување и како такви тие се постојан повод за продолжување на прозелитизмот на штета на Православната Црква. Во тој правец посебна опасност претставуваат унијатските заедници кои користат исти литургиски, иконографски обрасци, пеење, типик, одежди како и Православната Црква и така можат да предизвикаат забуна помеѓу необразованите народни маси. Очигледно на Фанар му е битно да изнајде некој модус вивенди за унијатските “цркви” иако како такви тие се отфрлени од сеправославното гледиште. На концилот на католичките бискупи на Европа (во Рим, 28 ноември – 14 декември 1991 г.) претставникот на Константинопол, митрополитот Спиридон Италијански, го потврдил правото за постоење на унијатските заедници. Истото го изразил во своето интервју за францускиот католички новинар и самиот патријарх Вартоломеј.[12] Практичната потврда на тие вербални искази следувала кога во мај 1992 год. Цариград го испратил својот претставник на Соборот на унијатските епископи на Украина.[13]

  1. Таканаречените Источни Цркви (т.е унии) “треба целосно да бидат вклучени… во дијалогот на љубовта… и да влезат во богословски дијалог со сите практични обврски што ќе произлезат од него” (чл.16, види и чл.34)

Овој како и другите ставови со кои се согласиле православните претставници во Баламанд по прашање на унијатите, во целост го негира ставот на т.н. Трета сеправославна конференција (Родос 1-15 ноември 1964 г.) која зазела доста остар став кон декретот за “Цркви” донесен на Вториот ватикански концил и го потврдила своето гледиште според кое укинувањето на унијатските заедници претставува неопходен услов за почеток на дијалогот. Тогаш е побарано целосно повлекување од сите православни земји на унијатските агенти и на ватиканските пропагандисти и целосна инкорпорација на тн. унијатска “црква”во Римската Црква, бидејки унијата и дијалогот во исто време се невозможни. Но, овде во Баламанд гледаме целосна капитулација по тоа прашање и победа на ватиканската дипломатија.

  1. “Епископите и свештениците имаат обврска пред Бога да ја почитуваат власта, која Светиот Дух им ја дал на епископите и на свештениците на другите Цркви и затоа да не избегнуваат да се вклучуваат во духовниот живот на верниците во таа Црква… почитувајки го светотаинскиот поредок на другата Црква. Исто така е потребно католичките и православните епископи меѓусебно да се советуваат за да избегнат паралелни мисионерски активности…”(чл.29) Верата во светотаинската реалност подразбира почитување на богослужењата на другите Цркви” (чл.28).

Ова е целосен догматски минимализам, синкретизам и газење на свештеното канонско право на Православната Црква, имплементација на патријархалната енциклистика од 1920 г. во најсовршен вид. Инсистирањето за соработка на сите нивоа на црковниот живот е нова стратегија на Рим кон православните. Кај сите спомнати принципи од Баламанд јасна е генезата на зародиш: Рим одлучува, Женева потврдува – Фанар потпишува. Трите центри на догматски синкретизам одат рака под рака. И овде експлицитно се признава постоење на валидност на светите тајни кај свештенството на папистите. Со самото тоа и сите нивни свети тајни се исправни и спасоносни. Се прашуваме, коклу време остана додека да се реализира она што е потпишано?

  1. “Посебно внимание ќе биде посветено за образование на идните свештеници… Ова образование во својата содржина треба да биде афирмативно кон другите Цркви. Сите треба од почеток да се запознаат со апостолското наследство на другата Црква и со автентичноста на нејзиниот светотаински живот. Потребно е на сите да им се обезбеди еден чесен и целосен увид во историјата, заснован на усогласената заедничка испориографија на двете Цркви. На тој начин ќе помогнеме да се разбијат предрасудите и ќе избегнеме историјата да се користи за конфронтирачки цели.”(чл.30)

Уште еден чекор подолу на скалилото на компромис на совеста. Ватикан упорно работи на развивање култ на лажно покајание на “колективна вина”, и Папата бара прошка на воопштен начин, во “колективистички контекст”, што сосема е без никаква вредност бидејки воопшто не се спомнуваат конкретни случаи. Сега и православните екуменисти учествуваат во миењето на совеста и на криминалните активности на Рим и на унијатските “цркви” со прифаќање на папскиот мит за тн. “очистување на памтењето” од двете страни, за “недоразбирање на мотивите” и за “еднаквата тежина на одговорност”,  за “заедничка одговорност” за “историските грешки” и за “меѓусебното простување”.

Врз основа на разработката на овие принципи и елементи на баламадскиот договор  можеме да добиеме некаква слика за моменталната состојба и насоките на дијалогот помеѓу Фанар и Рим. Практично се создадени сите услови за унија која е целосно возможна и без моменталната целосна согласност на важните догматски прашања кои се минимизираат  и се сведуваат на локална богословска традиција, незадолжителна за другата сестринска Црква. Сосема е јасно дека дијалогот не само што не овозможи на неправославните да ја запознаат вистината на Православието и полека да се вратат на богословската традиција на отците, туку за Латините послужил како тројански коњ  со кој успеале да влијаат на православните да ги променат своите основни еклисиолошки и канонски принципи и поставки. Застапувањето на теоријата дека евхаристиското општење не е толку видлив знак на догматското единство колку што е средство за постигнување  на единство, забрзано се создаваат услови за воспоставување на заедничко причестување, засновано на теологијата на “Сестринските Цркви” и т.н. “крштенска теологија.”[14]

На крајот од овој преглед на Баламандскиот договор не можеме а да не се запрашаме, Дали Баламанд  е отворена победа на ватикаснката дипломатија или не?  Дали е тој реализација на принципите на Ватиканскиот концил или отишол уште подалеку? Дали грешиме кога велиме дека во Баламонд е постигната унија?

Непосредно по договорот во Баламонд, Света Гора издала една подолга декларација во која се истакнати сериозни стравувања пред заклучоците на споменатиот договор. Во својата декларација светогорските монаси ја осудуваат “баламандската унија” и ги повикуваат одговорните што побрзо да дадат објаснување за своите постапки. Меѓутоа, какви одговори следувале? Тоа можеме да го видиме од екуменистичките активности на Цариград и на другите Помесни Цркви во периодот што следувал. Имено, сеправославната делегација во јули 1993 г. зела учество во “екуменистички собор на млади и студенти” во рамките на ССЦ, во Бразил, каде преовладувала синкретистичка атмосфера, користена е нехристијанска смиволика (знаците јин и јанг), а еден од главните предавачи била др. Чанг од Кореа која ни е добро позната  по своите спиритистички ритуали уште од Канбера.[15] Покрај тој собир, православните претставници учествувале на “Петата конференција за прашањата на Верата и Поредокот” во организација на ССЦ, во шпанскиот град Сантјаго де Компостела истата година во август. Потоа следувала веќе спомнатата посета на патријархот Вартоломеј во Упсала, а во септември претставниците на Православната Црква  учествувале на “Пан-религиозниот собир во Милано”. Православни претставници учествуваат и во “Вториот световен парламент на религиите” во Чикаго, а во ноември истата година склучуваат предунионистички договор со монофизитите. Дека Баламондскиот договор не е само безначаен состанок, туку мошне важен екуменистички собор потврдува и самиот патријарх Вартоломеј кој до сега во неколку наврати ги поддржал неговите одлуки. Сепак, можеби најдалеку од сите оди романскиот митрополит Николај Банатски, кој со широко отворена уста го фали текстот од Либан и отворено ја проповеда теологијата на сестринските Цркви и т.н. теологија на “двете белодробни крила”[16] Во секој случај, можеме да видиме дека одговорите на прашањата на светогорските отци  и на сите добронамерни православни христијани во времето што следува ќе доаѓаат во се поголем број, со бројни потврди дека Баламанд е само почеток.

[1] Присуствувале претставници на Константинопол, Антиохија, Русија, Романија, Кипар, Полска, Албанија и Финска, а отсуствувале претставници на Ерусалим, Србија, Бугарија, Грузија, Грција, Чешка и Словачка.

 

[2] Грчкиот текст од договорот го објавил Kaqolikh во бр. 2705 (од 20 јули 1993 г.) “Екуменската активност на сестринските Цркви на Исток и на Запад, според зборовите на Папата Јован Павле II, втемелени на дијалог и молитва, подразбира целосно црковно општење, кое не имплицира апсорпција (од страна на друга Црква) ниту поистоветување, туку средба во вистината и љубовта.” (SLAVORUM APOSTOLI ЧЛ.27)

 

[3][3][3][3] Има многу изјави што укажуваат на таа идеја. Овде ќе спомнеме уште неколку кои се особено карактеристични.

Димитриј Салахас член на папската комисија за католичко-православниот дијалог (5 јуни 1990): “А двете Цркви додека учествуваат во дијалогот, се свесни за својот идентитет, за својата црковна природа и за светотаинската структура: Католичката Црква, исто како и Православната, несомнено веруваат и длабоко се свесни дека тие ја продолжуваат неподелената Црква, т.е. дека во нив постои Една, Света, Католичка и Апостолска Црква”(Katoliki бр. 2566)

Папата Јован Павле II во Бјалисток Полска: “Тие (Православието и римокатолицизмот) се Сестрински Цркви, не во смисла на пристојно изразување туку како фундаментална екуменистичка еклисиолошка категорија, на која морат да бидат втемелени сите меѓусебни односи меѓу двете Цркви”(Episkeyij бр. 464 од 1 јули 1991 г.)

Вартоломеј, тогашен митрополит халкидонски, до папата во Рим 1990 год. : “Денес е општоприфатено дека решението за иднината се наоѓа на другата страна – во моделот на “Сестринските Цркви”, а во контекст на евхаристиска еклисиологија и општење.”(Episkeyij бр. 443 од 15 јули 1990г.)

Повторно халкидонскиот митрополит пред папата, по повод прославата на Св. ап. Петар и Павле (1991г.): “Со историските промени особено во последните две години “создадоа услови за кооперација, за заедничко сведочење и подлабоко единство на нашите две Сестрински Цркви… Ваша светост, по повод празникот на заштитникот на Вашата Црква во овој историски град со кој славно началствувате, делегацијата на Вселенската Патријаршија и честита на Вашата Светост и со Вас на сите во Рим , возљубени во Господа, повикани да бидете светители” заедно со Павле – “Благодат на вас и мир од Бога Отца и Господа нашиот Христос”(Рим. 1,7)

Митрополитот Дамаскин швајцарски “Главен секретар за подготовка на (т.н.) Свет и Велик Собор на Православната Црква (1992г.): “Она што недостига во односите помеѓу Католиците и Православните е соодветниот поглед, тоест, она што ќе ни овозможи да ги совладаме нашите проблеми. Тоа значи дека, дури тогаш кога учесниците во дијалогот на љубовта и официјалниот богословски дијалог повторно ќе ја откријат вистината дека сме Сестринска Црква, се додека сме подготвени едни со други да се признаеме како “црква” во целосната смисла на зборот “Црква” и додека меѓусебно не се признаат анатемите – тогаш на таквата основа ќе дојдеме до теолошки и еклисиолошки резултати на оваа откритие кое ќе се одрази на локално и на глобално ниво.” (Episkeyij бр. 488 од 31 јан. 1993г.) Не е излишно да спомнеме дека на предавањето што митрополитот Дамаскин швајцарски го одржал на 5 декември 1992 г. му врачил награда на опатот Емануел Хојфелдер за успеси на полето на екуменистичката соработка. Опатот инаку е бенедиктански монах од опатијата Нидералтих (т.н. Голем и Свет Собор на Православната Црква е закажан за 2016 г.- заб. на мак. изд.).

Димитриј Салахас, папскиот претставник во Баламанд во 1993г.: “Во реалноста поимот “сестрински Цркви” значи признавање на црковната природа и на светотаинската структура на секоја црква, во смисол дека секоја во себе ја поседува благодатта на спасението.”(Katoliky бр.2705, од 20 јули 1993 г.)

 

[4] Папата на екуменистичката церемонија во Св. Петар (1991г.):”Католиците и Православните всушност претставуваат две белодробни крила на христијанското предание во обединета Европа”(Katoliki од 7 јануари 1992г.) Овие зборови папата ги изговорил по повод Вонредниот концил на европските бискупи во Рим.

Кардиналот Силвестрини на истиот концил во Рим (1991г) во својата беседа го застапува мислењето дека наследството на Источните Цркви е есенцијален елемент за полнотата на христијанското предание. Во врска со унијатските цркви тој вели: “Православните масовно реагираат против нив, но, се надеваме дека со време ова нетрпеливост ќе се смири и со порастот на взаемното почитување помеѓу католиците и православните”(Katoliki бр. 2643, 3 март 1992г)

Патријархот Вартоломеј во февруари 1993год. “Православието и Римокатолицизмот “ги претставуваат двете белодробни крила на телото Христово (The Orthodox Church, (OCA) февруари 1993год. Патријархот Вартоломеј се изразил слично за “фундаменталната еклисиолошка вистина” за “двете белодробни крила” во своето обраќање до Кардиналот Едвард Касиди на прославата на Св. Андреј на Фанар, ноември 1992г(Eklishia бр.1 јануари 1-15, 1993г.)

 

[5] “На маргините на дијалогот” (1980-1990), издание Атина, Ashir 1991г.

 

[6] “Во никој случај не смееме да манифестираме било каков вид на сотириолошка ексклузивност ниту на изразот extra ecclesiam nulla salus (“Надвор од Црквата нема спасение”, Св. Кипријан Картагински) да му придаваме тесна конфесионална интерпретација. Таквата сотириолошка ексклузивност се судира со еклисиологијата на Сестринските Цркви”(од конференцијата во Аричи)

 

[7] Katoliki бр. 2705 (20 јули 1993г.)

 

[8] Katoliki бр. 2705 (20 јули 1993г.)

 

[9] Колку и самите паписти се недоследни или попрво неискрени застапувајки ги новите ставови, покажува папската енциклика “Mistici corporis Christi” од 1943 год.во која се вели: “Ако некој не му е верен на Папата, не може да се смета дека му е верен на Христа.”

 

[10] “Со време… мисионерската активност имала тенденција да опфати меѓу своите приоритети и обиди за обраќање на други христијани, поединечно или групно, за да ги “врати во својата Црква”. За да се легализира оваа тенденција која била извор на прозелитизмот, Католичката Црква развила богословска теорија според која самата себе се претставува како единствена ризница на спасението. Како одговор на тоа, Православната Црква од своја страна постепено ја усвоила својата теорија според која само во неа се наоѓа спасението. За да се обезбеди спасение за “одделените” браќа се почнало со прекрстување на христијаните и превидување на принципот на верска слобода и изразвување на нивната вера, за што во тоа време се имало мошне малку разбирање.”(чл.10)

 

[11] Katoliki бр. 2705 (20 јули 1993г.)

 

[12] Katoliki бр. 2651 (5 мај 1992г.)

 

[13] Соборот е одржан во Лвов во мај 1992 г. Со своето испраќање на унијатските собори Цариград го разбил сеправославното единство во ставот кон Унијата кој два месеци порано (во март 1992г.) е цврсто утврден. Во Лвов е испратен епископот на Всеволод (Панкратиј) скопелски, епископ со украинско потекло, кој е надлежен за украинските православни парохии на Царигратската Патријаршија во Америка и Канда. Унијатските епископи со воодушевување го примиле и размениле свет целив на мирот со него на свеченоста на отварањето на Соборот, со кој претседателствувал кардиналот Лобачевски, водачот на украинските унијати. На овој собор, унијатскиот епископ Василиј лостенски и стамфордски од Конектикат, САД, дал основни предлози за учествување на унијатите во православно-католичкиот дијалог. Епископот Всеволод на 26 мај беседел во катедралата Св. Георги која унијатите ја зеле на сила од Православните. Во таа беседа епископот целосно ја премолчал историската вистина за украинската унија за лукавството на Брестовскиот собор (во 1596 г.), и ја потврдил папистичката верзија за настанување и постоење на унијата. Дури нагласил дека православните и унијатите ништо не ги разделува и отворено ја признал црковната природа на Унијата. Својата беседа ја завршил со следните зборови: “Возљубени браќа! Овде, за прв пат по четиристотини години, еден ерарх од Константинопол ви се обраќа преку беседа, вам, на грко-католичките ерарси на Киевската Црква. Вие го чувате црковното богатство што ни припаѓа на сите нас. Вашиот синод е наследник на киевските митрополити. Вашата структура претставува потенцијал за воспоставување на нашата поделена Киевска Црква. Затоа имате голема одговорност. Великата Црква на Константинопол одсекогаш настојувала, колку што е возможно тоа, да им помогне на Украинците денес. Чувствувам голема среќа што се молев за време на овој синод со вас…” Irenikon 65:2(1992г.)

 

[14] Во склоп на ова го подразбираме ставот дека основен услов некој да биде христијанин, член на Црквата Христова е преку исправно крштение во името на Отецот,Синот и Светиот Дух, без разлика во која црковна заедница го примил тоа крштение. Папата Павле во булата “Анно Инеунте” од 25 јули 1967 г. вели: “Преку крштението сите сме едно во Христа Исуса”. Оваа ваптизмална (крштевска) теологија во последно време ја толкува и активно ја застапува митрополитот пергамски Јован Зизјулас, кој инаку е ополномоштеник на Фанар за дијалог со другите христијански конфесии. Уште како лаик професорот Зизјулас во своето предавање одржано во Лондон на 13.02.1985 г. на тема: “Православната еклисиологија и екуменскиото движење” изјавил: “Без оглед што ќе речат некои православни традиционалисти, мислам дека Православната Црква не може да се повлече од Екуменистичкото Движење, а со тоа да не ги предаде своите основни еклисиолошки принципи.” Во продолжетокот на своето излагање професорот Зизјулас се допира до прашањето за границата на Црквата и во тој поглед тој гледа дилема помеѓу строгата еклисиологија на Кипријан Картагински (дека Светиот Дух е присутен само во границите на канонската заедница на Православната Католичка Црква) и новата, полиберална еклисиологија на блажениот Августин кој ја прифаќа можноста дека благодатните дарови на Светиот Дух и на Света Троица постојат и надвор од Црквата. Сличен став имал и Георги Флоровски кој тврдел дека “постојат светители надвор од Православната Црква” и дека “канонските граници на Црквата се важни, но во истовреме не се апсолутни” (повеќе по тоа прашање во написот “Границите на Црквата” од книгата “Телото на живиот Христос – едно православно толкување на Црквата” на француски “Les limites dl’Eglise” во списанието Мессагер… 1961г. бр 37) Во спомнатото предавање Зизјулас на свој специфичен начин ја предлага теологијата “крштеничкото единство” (baptizmal unity). Тој понатаму пишува: “крштението ги одредува границите на Црквата”(истиот извор). Во официјалниот извештај од Камбера јасно се вели: “со заедничкото крштение веќе сме обединети”, додека англиканскиот архиепископ Џорџ Кери го поставува прашањето: “Ако веруваме дека крштението во името на Света Троица не соединува со името Божјо и н# прави членови на неговото семејство, што би требало да значи тоа за црквите кои евхаристиски се одвоени?”

Овој краток екскурс го завршуваме со инспиративните зборови на Свети Атанасиј Велики кој вели: “Затоа Господ не наредил просто само да крштеваме, туку прво рекол – научете, па потоа крстете во името на Отецот и Синот и Светиот Дух, за преку поуките да се разбуди вистинската вера, а потоа верата да се комплетира со крштение. Многумина од други ереси зборуваат само зборови, и не умуваат исправно, како што е кажано, ниту пак имаат здрава вера, затоа нивната вода е бескорисна, и’ недостига благочестие, та оној кој се измива со неа повеќе се валка во бесчестие одошто се искупува.” Св. Атанасиј Велики, PG t.26 Against Arians, Second Oration.

 

[15] Др. Чанг Хјун-Кинг е позната корејска презвитеријанка, професор на универзитетот во Сеул, и активна феминистка. Таа е еден од најотворените застапници за синкретизам на христијанството и на другите религии. Не се срамела отворено да каже: “Будизмот и шаманизмот се моја мајка, а христијанството ми е татко”. И овојпат во Бразил ја повикувала христијанската младина да “прави поголеми дела од Исуса со силата на Светиот Дух”.

 

[16] Оваа споредба на патријархот Вартоломеј го спомнавме претходно. Да погледнеме што вели романскиот митрополит во списанието Irenikon: “Не без причина се вели дека Православната и католичката Црква личат на две белодробни крила со кои човекот дише. Да ги оставиме (Црквите) да дишат од садот на обете белодробни крила и да пробаме да ги избегнеме случаите во кои, поради оправдани или неоправдани причини, да гледаме да сме во добра здравствена состојба, иако сме го блокирале едното белодробно крило или сакаме да го игнорираме.” Irenikon, 66,3 (1993) стр. 370-371

Продолжува…

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *