Екуменизам – еклисиолошка ерес (2)

1450008963_1ПРАВОСЛАВНАТА ЕНЦИКЛИКА ОД 1920 ГОДИНА

Првата отстапка што Цариградската Патријаршија ја направи била во јануари 1920 г. кога е издадена Енцикликата, упатена кон “сите Цркви Христови”, во која мегу останатото е предложено воведување на григоријанскиот календар. Воведувањето на новиот календар, кој како и претходниот јулијански, астрономски е неточен, само по себе не претставува толкав проблем колку што овој гест е видлива појава за намерата на Цариград да се доближи до Западот, на штета на вековното богослужбено единство на Православните Цркви.

(Во Локалниот Собор во Цариград од 1583, собран како реакција на повикот на римскиот папа Григориј XIII, православните да го прифатат новиот римски календар на кој учествувале патријархот Еремиј Цариградски, Силвестер Патријархот Александриски, Софрониј Патријарх Ерусалимски и многу други соборни отци, меѓу другото се велиКој и да е што не ги следи обичаите на Црквата утврдени со Вселенските Собори и светата Пасха и календарот кој тие ни го одредија да го следиме, туку сакаат да сметаме според новоизмислената пасхалија и нејзиниот календар на папските безбожни астрономи и противејки им се (на обичаите на Црквата) сака да ги отфрли и оскверни догматите и обичаите на Црквата што ги наследивме од нашите Отци, нека биде АНАТЕМА на таквите и да бидат одлачени од Црквата и од заедницата на верните.” Воведувањето на новиот календар, покрај тоа што го раскршува богослужбеното единство на Православната Црква, воведува и цела низа аномалии во богослужбениот годишен циклус. Така на пример Петровденски пости во новиот календар се намалуваат, и има години во кои тие траат само два дена. Покрај тоа се случува Благовештение да се падне вон Великопосниот период и др.) 

Самата содржина на оваа Енциклика која ја потпишал тогашниот Locum tenens на Цариградската Патријаршија, митрополитот Доротеј Пруски со уште единаесет други митрополити, покажува сосема ново светло во споредба со претходните официјални документи на Патријаршијата. Да обрнеме внимание на неколку формулации од оваа Енциклика: Во неа не само помесните Православни Цркви се нарекуваат “Цркви”, туку тој назив сосема рамноправно за прв пат до тогаш им е придодаден на разните еретички конфесии. На самиот почеток се вели: “…меѓусебното приближување на различните христијански Цркви и нивното општење не може да биде отфрлено заради догматските разлики кои постојат меѓу нив…” Енцикликата апелира дека треба да се работи на “припрема и овозможување на целосно единство”, но не спомнува дека тоа е возможно единствено во полнотата на Православната Вистина на Црквата Христова.

Разните еретички групи ги нарекува “Цркви кои не ни се непознати и туѓи, туку сродни и блиски во Христа” и кои ни се “сонаследници и сотелесници на ветувањата Божји во Христа” (Ефес.3,5). Како прв чекор во изградба на меѓусебната доверба и љубов се смета потребата за воведување на новиот календар “поради истовремено славење на големите христијански празници од страна на сите Цркви”. Покрај тоа се предлага на “сите браќа и на Истокот и на Западот, на сите почитувани христијански Цркви” да се воспостави пракса на поблиска соработка, меѓусебно разменување на празнични грамати, размена на студенти на богословските училишта како и воспоставување на еден сехристијански свет на кој би се решавало за прашањата од взаемен интерес.

Енцикликата предизвикала бурно воодушевување во екуменскиот свет. Пофалби и панигирици стигале од сите страни, од англиканците, епископалците, лутераните. За тоа време православниот свет го обзел смут и недоумица пред оваа постапка на Цариград, кој навистина бил без преседан. Каков бил поранешниот став на Цариград по тоа прашање можеме да видиме од соопштенијата на Соборот во Константинопол од 1724 г. кој бил предводен од цариградскиот патријарх Еремиј III. Соборот бил свикан поради се поинтензивните прозалитистички активности на папистите на територија на Антиохиската Патријаршија. Во соопштението на Соборот се вели: “Оние кои се оддалечија од благочестието и ги оставија отечките и православни догми на нашата вера и заедничкото Предание на Црквата, паѓајки и скршнувајќи во новотарии и туѓи идеи како и (други) неправославни обичаи, и кои ја извитоперија и ја осквернија вистината на благочестието, таквите повеќе не се ниту пак можат да се наречат вистински христијани, туку како неправославни и иноватори се одсекуваат и одделуваат од христијанската и црковната заедница, и се исфрлаат од свештеното стадо како заразени овци и изгниени членови, и подлежат на крајни и најголеми црковни казни, и бидејки целосно отуѓени од божествената благодат со ѓаволот на вечен пекол биваат осудени.” (Манси т.37 цол.209).

Модернистите биле воодушевени, а традиционалистите, посебно монаштвото, ниското свештенство и народот биле крајно разочарани. Набрзо потоа патријархот Мелетиј Метаксас, кој официјално бил првиот цариградски патријарх што започнал екуменистички активности, во 1923 г. свикува собор во Цариград (на овој Собор покрај прашањето за промена на календарот се расправало исто така и за одредување на фиксен ден за прослава на Велигден (промената на пасхалијата е инаку забранета на Првиот Вселенски Собор и на Антиохскиот Собор под закана за расчинување на клирикот кој ќе проба тоа да го стори), потоа стапување во брак на ѓакони и презвитери по ракополагањето, втор брак на свештеници, прашања за ублажување на постот, поместување на поголемите светителски празници во неделни денови), кој донел позитивни одлуки во склад со предлозите на енцикликата од 1920 г. и го објавил воведувањето на новиот календар без постоечки консензус на сите помесни Православни Цркви по тоа прашање.

Во тоа време целата Грчка Црква била зафатена со големиот бран на модернизација и европеизација кој здушно бил подпомогнат од дворот на крал Отон и новосоздадената западномислечка интелигенција. “Тие, пишува Макријакис во своите мемоари, ја упропастија нашата татковина и вера, со која сега управуваат безбожници. Во турско време не е поместен ниту еден камен од старите цркви. Но овие заблуденици се поврзаа преку интерес со заразените фанариоти и слични кои се заразиле во Европа и тие ги упропастуваа нашите манастири и цркви, некои осквернувајки ги, а други претварајки ги во штали. Ова ни го правеа многу такви свештеници и лаици, војници и политичари. Иако пролеавме многу крв во опасност сме да ја изгубиме својата татковина и вера…”.

Полуобразованите интелектуалци правеле се што можат за да ја изменат вистината на својата вера, и да го прикачат секуларизмот и рационализмот на светото дрво на Православието кое со векови останало нечепнато од варварските освојувачи. Најмногу настрадале манастирите, некои се затворени, на некои им бил конфискуван имотот, а во други биле испраќани “прогресивни” игумани. Црквата и просветата во тоа време биле под силна контрола на државата која правела се за да се сообрази со Западот, форсирајки ја идејата за елинско-христијанска цивилизација. Традиционалната византиска музика во градските цркви била заменувана со театрално повеќегласно европско хорско пеење.

Во тоа време доаѓа и до деградација на традиционалната иконографска уметност. Во црквата забрзано се воведува електрика, (дури и електрични кандила) и се поставуваат клупи. Теолозите и мнозинството идни црковни пастири се образувани на папистичкиот и протестантски Запад, каде дошле во контакт со најновите екуменистички тенденции. Разликите помеѓу Православната Црква и западните “цркви” тие ги виделе исклучиво на полето на догматските формули кои некако можеле да се ускладат и не разбирале дека на запад ликот на Господа Христа е заменет со хуманистичкиот европски човек, дека таму и нема вистинско Христијанство, и дека разликите не можат да се исправат со компромисна спогодба и дијалог туку само со вистинско и длабоко покајание – со преумување на еретиците.

Вистината на православната вера не е само збир на извесни мртви догматски правила, туку е самата Богочовекова икона на Господа Христа, чиј лик е омеѓен со евангелското и светоотечкото учење и правила, како непогрешлив ориентир на благочестието. Одземајки макар и најмала заповед значи осквернување на целиот лик Божји (Свети Јован Златоуст пишува: “Ако и најмалку го оштетиш печатот на царската монета, цела монета станува фалсификат. Така исто и ако здравата вера и во нешто најмалку ја промениш, целата станува осквернета и станува полоша одошто подобра. Каде се сега оние кои не оптужуваат за агресивност поради нашиот став кон еретиците? Каде се сега оние кои велат дека меѓу нас нема ништо различно, туку дека разликите стануваат поради властољубие. Нека го послушаат Павла кој говори дека Евангелието го изменија оние кои и во најмалку внесуваат новотарии.” (PG t.61 col. 622) Затоа во тие прашања нема и не смее да има компромис. Секој компромис во суштинските прашања на верата е еднаков на предавство на Христа и идолопоклонство, без разлика со каква цел е намерата да се оствари тој компромис.

  Продолжува…

 

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *